Yfirlit:
UpphafssÝ­a
Pistlar
Ăvißgrip

Bˇka˙tgßfa

Efst ß baugi - Šviminningar Bj÷rgvins Gu­mundssonar


BŠtum lÝfi vi­ ßrin - greinasafn



Hva­ er Evrˇpusambandi­?

3. desember 2003

      

 

Evrˇpusambandi­ er mj÷g  umdeilt.Ţmist er ■a­ kalla­ umbˇtasamt÷k,sem stefni a­ j÷fnu­i,umbˇtum og rÚttlŠti en hins vegar er ■a­ kalla­ skriffinnskubßkn,sem stundi au­s÷fnun og gir­i sig tollm˙rum. ┴­ur var ■a­ kalla­  samsteypa au­valdsskipulags. N˙ nefna Š fleiri ■a­  samt÷k,er framkvŠmi jafna­arstefnu.

 Rˇmarsßttmßlinn,sem lag­i grundv÷llinn a­ stofnun Efnahagsbandalags Evrˇpu ( Evrˇpusambandsins), var undirrita­ur Ý Rˇm  25.mars 1957. Bandalagi­ tˇk til starfa 1.jan˙ar 1958. Stofnendur voru Ůřskaland,Frakkland,═talÝa,Holland,BelgÝa og Luxemburg. L÷nd ■essi h÷f­u ß­ur haft me­ sÚr nßi­ efnahagssamstarf og sta­i­ a­ stofnun kola-og stßlsamsteypu Evrˇpu.

 Ůeir,sem ßttu hugmyndina a­ stofnun Efnahagsbandalags Evrˇpu ßttu sÚr ■ann draum,a­ bandalagi­ mundi lei­a til mj÷g  nßins samstarfs EvrˇpurÝkja og sumir ■eirra hugsu­u sÚr ■etta upphaf a­ stofnun eins rÝkis, bandarÝkja Evrˇpu. Ůa­ hefur tekist a­ ■rˇa mj÷g nßi­ samstarf a­ildarrÝkjanna me­ sameiginlegri mynt ■eirrra flestra og sameiginlegri stefnu Ý nŠr ÷llum mßlum nema utanrÝkismßlum og er ■ˇ veri­ a­ ■rˇa samstarf Ý ÷ryggismßlum. ËlÝklegt er ■ˇ ,a­  Evrˇpusambandi­ ■rˇist Ý eitt rÝki. Evrˇpusambandi­ er ■ˇ ■egar ˇtr˙leg,÷flug stofnun. Tekist hefur a­ ■rˇa  mj÷g miki­ samstarf og koma upp stofnunum,sem starfa vel en  skriffinnska er a­ vÝsu mikil.

 

400 MILLJ. MANNA MARKAđUR

 

 Evrˇpusambandi­ er Ý dag nŠr 400 millj.manna marka­ur 15 a­ildarrÝkja.Ůa­ er  ein stŠrsta vi­skiptaheild Ý heimi. ESB er tollabandalag.Felldir hafa veri­ ni­ur innbyr­is tollar ß i­na­arv÷rum og ytri tollar hafa veri­ samrŠmdir. H÷ft  ß vi­skiptum me­ i­na­arv÷rur hafa veri­ afnumin. En ESB er miki­ meira en tollabandalag.Ůa­ er efnahagsbandalag me­ sameiginlegum innri marka­i,   ekki a­eins fyrir frjßlst v÷ruflŠ­i heldur fyrir frjßlsa flutninga fjßrmagns,vinnuafls og ■jˇnustu. Strangar reglur gilda um frjßlsa samkeppni,sem tryggja eiga j÷fn samkeppnisskilyr­i.  Ëheimilt er a­ raska  samkeppnisskilyr­um,t.d. me­ ska­legum samkeppnish÷mlum. Meginreglan er s˙,a­ rÝkisstyrkir eru banna­ir.En ESB tekur til miki­ fleiri ■ßtta.Ůa­ tekur til umhverfismßla,neytendaverndar,samg÷ngumßla,■ar ß me­al fjarskipta, orkumßla,fÚlags-og vinnumßla o.fl.

 FrÝverslun ESB tekur fyrst og fremst til i­na­arvara en ekki til landb˙na­ar- og sjßvarafur­a. Ůess vegna ■urfti ═sland a­ semja sÚrstaklega um frÝverslun fyrir fiskafur­ir.En enda ■ˇtt frÝverslunin taki ekki til landb˙na­ar-og sjßvarafur­a er ■a­  markmi­ ESB a­ koma ß frjßlsum vi­skiptum ß sem flestum svi­um.ESB hefur reynt a­ jafna lÝfskj÷rin innan ESB,milli svŠ­a og landa. ═ ■vÝ skyni hafa veri­ veittir hßir bygg­astyrkir og flokkast ■eir ekki sem rÝkisstyrkir Ý skilningi ESB.Bygg­astyrkirnir  hafa fari­ til svŠ­a,sem dregist hafa aftur ˙r Ý hag■rˇun.Alls ver ESB 213 millj÷r­um evra til bygg­a■rˇunar ß tÝmabilinu 2000- 2006. Er ■etta 30% af ÷llum ˙tgj÷ldum ESB. 40-50 % af heildar˙tgj÷ldum ESB fara til hinnar sameiginlegu landb˙na­arstefnu ( ■ar ß me­al fiskvei­a).  A­eins  a­ildarrÝki ESB fß bygg­astyrki en ekki EFTA-rÝki,sem eru a­ilar a­ EES.

 

  13 R═KI BĂTAST VIđ

 

Mikil stŠkkun Evrˇpusambandsins stendur n˙ fyrir dyrum. 13 rÝki Ý Mi­-og Austur-Evrˇpu munu bŠtast vi­   rÝki ESB. Vi­ ■essa stŠkkun ver­ur mikil breyting ß Evrˇpusambandinu. Mß b˙ast vi­ a­ ■egar fram  lÝ­a stundir muni hin nřju riki hafa ßhrif ß stefnu og ßsřnd Evrˇpusambandsins.

 

 

 

Helstu stofnanir ESB eru ■essar: FramkvŠmdastjˇrnin ( European Commission),sem er ein valdamesta stofnun ESB. H˙n undirbřr  allar till÷gur a­ nřjum  l÷gum,tilskipunum og regluger­um og leggur ■Šr fram. H˙n hefur um 300 sÚrfrŠ­inganefndir Ý sinni ■jˇnustu og 20 ■˙sund starfsmenn.═sland hefur a­gang a­ nefndum framkvŠmdastjˇrnarinnar.Segja mß a­ framkvŠmdastjˇrnin sÚ a­ sumu leyti eins og rÝkisstjˇrn Ý ■jˇ­rÝki og ■eir sem sitja Ý framkvŠmdastjˇrninni eins og rß­herrar,mj÷g valdamiklir. Rß­herrarß­i­ (Council of Ministers)  hefur l÷ggjafarvaldi­ og tekur ■vÝ endalegar ßkvar­anir. Rß­i­ hefur um 300 nefndir Ý sinni ■jˇnustu en ═sland hefur ekki a­gang a­ ■eim. Evrˇpu■ingi­ leggur fram breytingatill÷gur og hefur l÷ggjafarvald Ý fjßrmßlum.(setur fjßrl÷g). ═ raun hefur ■a­ st÷­vunarvald Ý nŠr ÷llum mßlum.Ůingi­ hefur eftirlitshlutverk,m.a. me­ framkvŠmdastjˇrninni og getur sett hana af. V÷ld ■ingsins hafa veri­ a­ aukast. Sveitarstjˇrnarrß­i­ ( Committee of the Regions) hefur me­ sveitarstjˇrnarmßl a­ gera. ESB er skylt a­ senda rß­inu ÷ll mßl,er var­a hÚru­  og sveitarstjˇrnir og fß umsagnir rß­sins um ■au. EES/EFTA   rÝkin hafa ekki a­gang a­ ■essu rß­i.Evrˇpudˇmstˇllinn.Hlutverk hans er  a­ sjß til ■ess a­  a­ stofnanir ESB og rÝki sambandsins fari eftir ßkvŠ­um EvrˇpurÚttar.

 

 

   Bj÷rgvin Gu­mundsson

   vi­skiptafrŠ­ingur

Birt Ý DV  2003



Nřjustu pistlarnir:
RÝki­ vanrŠknir hj˙krunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjˇrnarskrßin brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum?, 2.8.2018
BŠta ■arf kj÷r aldra­ra strax ekki sÝ­ar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna nÚ spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta sto­ lÝfeyriskerfisins, 12.7.2017
RÝki­ tˇk alla "kjarabˇtina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina me­al slÝkra trygginga ß Nor­url÷ndum, 30.3.2017
Kj÷r verst settu eldri borgara og ÷ryrkja eru vi­ hungurm÷rk!, 2.3.2017
Gˇ­Šri­ hefur ekki komi­ til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og ÷ryrkjar hafi 400 ■˙sund ß mßnu­i fyrir skatt!, 2.2.2017
RÝkisstjˇrnin nÝ­ist ß kj÷rum lÝfeyris■ega!, 1.12.2016
Er b˙i­ a­ mynda stjˇrn ß bak vi­ tj÷ldin?, 26.11.2016
Fj÷ldi eldri borgara břr vi­ bßg kj÷r, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir laun■ega og lÝfeyrisfˇlk, 15.11.2016
BŠta ■arf kj÷r lÝfeyris■ega miklu meira en um ■essa hungurl˙s,sem taka ß gildi nŠsta ßr, 11.11.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar eiga rÚtt ß lÝfeyri (ekki bˇtum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt me­ a­ draga fram lÝfi­!!, 11.8.2016
Hva­a flokkar sty­ja kjarakr÷fur aldra­ra og ÷ryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabŠtur Ý nřjum till÷gum um almannatryggingar, 3.8.2016
BŠtir Sigur­ur Ingi kj÷r aldra­ra?, 8.7.2016
Afnema ver­ur endurkr÷fur ß aldra­a og ÷ryrkja vegna ofgrei­slu, 3.7.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar kjˇsa kjarabŠtur!, 14.6.2016
Sker­ing vegna atvinnutekna aldra­ra eykst!, 4.6.2016
Sta­a aldra­ra og ÷ryrkja ˇßsŠttanleg, 18.5.2016
LÝfeyrir aldra­ra ß a­ hŠkka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stŠ­u eldri borgara og ÷ryrkja!, 21.4.2016
Sigur­ur Ingi efni kosningalofor­in vi­ aldra­a og ÷ryrkja!, 20.4.2016
MannrÚttindi st÷­ugt brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum, 3.4.2016
GrunnlÝfeyrir skertur ß nř samkvŠmt nřjum till÷gum rÝkisnefndar, 31.3.2016
LÝfeyrir aldra­ra hjß TR tekinn af ■eim vi­ innl÷gn ß hj˙krunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjˇrn