Yfirlit:
Upphafssķša
Pistlar
Ęviįgrip

Bókaśtgįfa

Efst į baugi - ęviminningar Björgvins Gušmundssonar


Bętum lķfi viš įrin - greinasafn



Lķfeyrir aldrašra veršur aš hękka verulega nęsta įr

12. aprķl 2011

Unniš er nś aš endurskošun almannatrygginga.Žetta er önnur tilraunin til endurskošunar į stuttu tķmabili.Žegar Jóhanna Siguršardóttir var félagsmįlarįšherra ķ rķkisstjórn Geirs H. Haarde fól hśn Stefįni Ólafssyni, prófessor, formennsku ķ endurskošunarnefnd almannatrygginga.Stefįn skilaši skżrslu og lagši žar til, aš geršar yršu żmsar tilfęrslur innan almannatrygginga en ekkert nżtt fé sett inn ķ kerfiš.Ég gagnrżndi žessar tillögur haršlega..Nśverandi velferšarrįšherra hefur skipaš nżja endurskošunarnefnd undir forustu Įrna Gunnarssonar.Af žeim fréttum, sem ég hefi fengiš af störfum nefndarinnar, sżnist mér nefndin hafa falliš ķ sömu gryfju og nefnd Stefįns Ólafssonar: Ašalatrišiš nś er sameining flokka og tilfęrslur en engin almenn hękkun lķfeyris aldrašra.Örlķtiš į žó aš breyta tekjutengingum tryggingabóta žannig, aš skeršing tryggingabóta vegna vissra tekna minnki en mjög lķtiš.

 

Segja mį, aš bętur aldrašra hafi veriš frystar ķ tęp 3 įr eša frį janśar 2009.Auk žess mį nefna, aš um įramótin 2008/2009 fengu ¾ lķfeyrisžega ašeins hįlfar veršlagsbętur, ž.e. 9,6% ķ staš tęplega 20% eins og veršbólgan hafši veriš. Nęstu 2 įrin hękkaši kaup lįglaunafólks um 16% en bętur hękkušu ekkert.1.jśnķ ķ įr hękkušu lįgmarkslaun um 10,3% en lęgstu bętur aldrašra og öryrkja hękkušu ašeins um 6,5%.Hér munar 3,8% stigum.Og nś įkvešur rķkisstjórnin aš bętur eigi ašeins aš hękka um 3,5% nęsta įr ķ staš 6% eins og samkomulag sagši til um samkvęmt įliti ASĶ. Žar munar 2,5% stigum.Eftir žessa mešferš stjórnvalda į eldri borgurum og öryrkjum er žaš įkvešin krafa, aš kjörin verši žegar leišrétt, lķfeyrir aldrašra og öryrkja verši hękkašur strax.Stjórnvöld hafa haft af eldri borgurum og öryrkjum marga milljarša undanfariš. Og ętlunin er aš snuša bótažega um rśma 2 milljarša nęsta įr mišaš viš upplżsingar fjįrlagafrv. Hękkun bóta kostar rķkiš 3 milljarša nęsta įr, ž.e. 3,5% hękkun en 2,5% hękkun bóta til višbótar liggur óbętt hjį garši.Sagt er, aš ętlunin sé aš setja einhverja fjįrupphęš inn ķ kerfi almannatrygginga 2013 til žess aš kosta breyttar tekjutengingar tryggingabóta. Ef til vill ętlar rķkisstjórnin aš skila bótažegum einhverju af žeirri fjįrhęš, sem hśn hefur haft af žeim undanfariš, eša ef til vill aš skila sem svarar žvķ, sem į aš hafa af bótažegum 2012.Og hvaš meš žį fjįrmuni, sem bśiš var aš semja um aš verja til žess aš draga śr vķxlverkunum lķfeyrissjóšsgreišslna og tryggingabóta.Žaš voru 2 milljaršar eša rśmlega žaš. Miklar vonir voru bundnar viš žetta samkomulag rķkisstjórnar og lķfeyrissjóšanna frį žvķ fyrir tępu įri.Mešal annars gerši samkomulagiš rįš fyrir žvķ, aš frķtekjumark lķfeyris aldrašra frį TR vegna greišslna śr lķfeyrissjóši yrši hękkaš ķ įföngum ķ 27.400 krónur į mįnuši į tķmabilinu 2013-2015. Ekki er unnt aš rifta žvķ samkomulagi nema hlutašeigandi ašilar séu samžykkir žvķ. Rķkiš lofaši 2 milljöršum vegna žess. Ętlar rķkiš aš leggja fram nżtt fjįrmagn vegna endurskošunar almannatrygginga?

Afnema veršur skeršingu tryggingabóta aldrašra aš fullu vegna greišslna śr lķfeyrissjóši.Žetta mį gera ķ tveimur įföngum. Žaš er ekkert gagn ķ žvķ aš draga lķtillega śr skeršingu tryggingabóta vegna greišslna śr lķfeyrissjóši.Lįgmarks frķtekjumark vegna lķfeyrissjóšsgreišslna er aš mķnu mati 150 žśsund krónur į mįnuši.Samhliša žessari breytingu žarf aš afturkalla žį breytingu,sem gerš var į śtreikningi grunnlķfeyris  2009.  TR.Ég minni į, aš žessar rįšstafanir frį mišju įri 2009 voru tķmabundnar og įttu aš hįmarki aš gilda ķ 3 įr.Žaš veršur aš standa viš žaš og  afturkalla strax.Žar meš fęr fjöldi eftirlaunamanna sinn grunnlķfeyri į nż eins og ętlast var til ķ upphafi.Ég tel,aš grunnlķfeyrir eigi aš halda sér.Žį žarf einnig aš hękka į nż frķtekjumark vegna atvinnutekna. Žaš ętti einnig ķ byrjun aš vera 150 žśsund krónur į mįnuši og hękka į nż sķšar. Aš mķnu mati į aš halda frķtekjumörkum žó breytt verši lķtillega tekjutengingum tryggingabóta viš endurskošun almannatrygginga.

 

Aš lokum vil ég undirstrika, aš lķfeyrir aldrašra og öryrkja dugar hvergi nęrri til sómasamlegrar framfęrslu. Žaš veršur aš hękka hann verulega strax eša 2012 og ešlilegast er aš hękka hann ķ įföngum til samręmis viš neyslukönnun Hagstofunnar ( dęmigert neysluvišmiš er samhljóša nišurstöšu neyslukönnunar).Endurskošun almannatrygginga veršur aš taka į hękkun lįgmarkslķfeyris aldrašra og į almennri hękkun lķfeyris aldrašra. Žaš kemur ekki til greina aš leggja fram tillögur um endurskošun almannatrygginga įn žess aš hękka lķfeyri aldrašra og öryrkja almennt.Tilgangur endurskošunar į aš vera aš bęta kjör aldrašra og öryrkja en ekki tilfęrslur innan kerfisins.Ég tel einnig óešlilegt aš skerša stórlega lķfeyri aldrašra og öryrkja viš žaš, aš žeir fari ķ sambśš eša hjónaband.Annaš hvort į lķfeyririnn aš vera sį sami eša meš litlum mun.

 

 

Björgvin Gušmundsson

Birt ķ Morgunblašinu 3.des. 2011



Nżjustu pistlarnir:
Rķkiš vanręknir hjśkrunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjórnarskrįin brotin į öldrušum og öryrkjum?, 2.8.2018
Bęta žarf kjör aldrašra strax ekki sķšar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna né spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta stoš lķfeyriskerfisins, 12.7.2017
Rķkiš tók alla "kjarabótina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina mešal slķkra trygginga į Noršurlöndum, 30.3.2017
Kjör verst settu eldri borgara og öryrkja eru viš hungurmörk!, 2.3.2017
Góšęriš hefur ekki komiš til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og öryrkjar hafi 400 žśsund į mįnuši fyrir skatt!, 2.2.2017
Rķkisstjórnin nķšist į kjörum lķfeyrisžega!, 1.12.2016
Er bśiš aš mynda stjórn į bak viš tjöldin?, 26.11.2016
Fjöldi eldri borgara bżr viš bįg kjör, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir launžega og lķfeyrisfólk, 15.11.2016
Bęta žarf kjör lķfeyrisžega miklu meira en um žessa hungurlśs,sem taka į gildi nęsta įr, 11.11.2016
Aldrašir og öryrkjar eiga rétt į lķfeyri (ekki bótum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt meš aš draga fram lķfiš!!, 11.8.2016
Hvaša flokkar styšja kjarakröfur aldrašra og öryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabętur ķ nżjum tillögum um almannatryggingar, 3.8.2016
Bętir Siguršur Ingi kjör aldrašra?, 8.7.2016
Afnema veršur endurkröfur į aldraša og öryrkja vegna ofgreišslu, 3.7.2016
Aldrašir og öryrkjar kjósa kjarabętur!, 14.6.2016
Skeršing vegna atvinnutekna aldrašra eykst!, 4.6.2016
Staša aldrašra og öryrkja óįsęttanleg, 18.5.2016
Lķfeyrir aldrašra į aš hękka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stęšu eldri borgara og öryrkja!, 21.4.2016
Siguršur Ingi efni kosningaloforšin viš aldraša og öryrkja!, 20.4.2016
Mannréttindi stöšugt brotin į öldrušum og öryrkjum, 3.4.2016
Grunnlķfeyrir skertur į nż samkvęmt nżjum tillögum rķkisnefndar, 31.3.2016
Lķfeyrir aldrašra hjį TR tekinn af žeim viš innlögn į hjśkrunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjórn