Yfirlit:
Upphafssķša
Pistlar
Ęviįgrip

Bókaśtgįfa

Efst į baugi - ęviminningar Björgvins Gušmundssonar


Bętum lķfi viš įrin - greinasafn



Aldrašir hlunnfarnir hvaš eftir annaš

10. aprķl 2010

Hver er stašan ķ kjaramįlum aldrašra? Var stašan oršin žaš góš,aš ekki vęri   žörf į žvķ aš lįta žį fį sömu kjarabętur og launžegar fengu? Var af žessum sökum óhętt aš skerša kjör aldrašra į sl.įri? 
Um žessar spurningar og fleiri veršur fjallaš  ķ žessari grein. Žess varš vart viš myndun nśverandi rķkisstjórnar,aš żmsir forrįšamenn stjórnarinnar teldu,aš aldrašir hefši fengiš svo miklar kjarabętur,žegar Jóhanna Siguršardóttir var félagsmįlarįšherra,aš ekki vęri žörf į žvķ  aš bęta kjör aldrašra frekar. En hverjar eru stašreyndir mįlsins? Žęr eru žessar: Kjör aldrašra voru vissulega bętt, žegar Jóhanna var félagsmįlarįšherra ķ stjórn Geirs H.Haarde.En kjörin voru žį fyrst og fremst bętt hjį žeim sem voru śti į vinnumarkašnum meš žvķ aš setja rśmt frķtekjumark vegna atvinnutekna.Einnig var hętt aš skerša lķfeyri aldrašra vegna tekna maka.Og aš lokum var sett lįgmarksframfęrslutrygging,150 žśs. kr. į mįn. fyrir einstaklinga fyrir skatt 1.september 2008.Žaš vantaši hins vegar ķ žessar ašgeršir aš hękka lķfeyri aldrašra myndarlega hjį žeim,sem hęttir voru aš vinna.Žaš eru ašeins vissir aldrašir,sem hafa žaš góša heilsu aš žeir geti  haldiš įfram störfum eftir aš ellilķfeyrisaldri en nįš og hinir   eiga einnig aš geta lifaš sómamsamlegu lķfi ekki sķšur en žeir,sem eru į vinnumarkašnum
.
Lķtill hópur fékk góša hękkun
Žegar lįgmarksframfęrslutryggingin var sett 150 žśs. kr. fyrir skatt fengu hana ašeins 412 aldrašir einstaklingar.Žaš hefur mikiš veriš talaš um aš  žeir hafi fengiš mikla hękkun ķ hundrašshlutum.Žaš er rétt en žaš voru ašeins nokkrir einstaklingar sem fengu hękkunina.Lįgmarksframfęrslutryggingin er 180 žśs kr.. fyrir skatt ķ dag eša 157 žśs. kr., eftir skatt .Sagt er aš  žetta sé hęrra en lįgmarkskaup launžega. En  į žaš ber aš lķta aš sem betur fer eru mjög fįir į lįgmarkskaupi launžega.Žaš eru  tugir žśsunda launžega,sem fį kauphękkanir  ķ įr og fengu  sl. įr. En žaš eru enn ašeins rśmlega 400 manns ,sem njóta lįgmarksframfęrslutryggingar aldrašra.Strax og ellilķfeyrisžegi  fer ķ sambśš eša bżr meš öšrum lękkar lķfeyrir hans um 27 žśs. į   mįnuši  og fer ķ 153 žśs. kr. fyrir skatt.
Skammarlega lįgt
Er 180 žśs. kr. lķfeyrir  fyrir skatt,157 žśs. eftir skatt, eitthvaš til žess aš hrópa hśrra fyrir? Ég segi nei.Žetta er skammarlega lįgur lķfeyrir  og enginn getur lifaš mannsęmanbdi lķfi af žessari hungurlśs.
Hagstofan birtir į hverju  įri rannsókn og śtreikning į žvķ hvaš  fjölskyldur og einstaklingar žurfi mikiš til jafnašar til neyslu. Žessar tölur voru sķšast birtar ķ desember 2009. Žį voru žaš 297 žśs kr.. sem einstaklingar žurftu til neyslu,framreiknaš til žess tķma.Engir skattar eru ķ žessum tölum,hvorki tekjuskattar né fasteignagjöld og żmislegt fleira vantar ķ tölurnar. En tala Hagstofunnar, ž.e. 297 žśs. kr.. į mįnuši fyrir einstaklinga er sambęrileg tölunni 157 žśs. kr. į mįnuši ,sem Tryggingastofnun skammtar einhleypum ellilķfeyrisžegum.Hér er įtt viš lķfeyri eftir skatt. Ef lķfeyrir TR ętti aš duga einnig fyrir skattgreišslum og mišaš vęri viš neyslurannsókn Hagstofunnar žyrfti lķfeyririnn aš vera rśmlega 400 žśs. kr. į mįnuši hjį einstaklingum. 
 Af žvķ sem hér hefur veriš sagt sést glöggt hve frįleitt žaš er,aš kjör aldrašra  hafi veriš oršin góš eftir setu rķkisstjórnar Geirs H.Haarde 2007-2008. Žau voru lagfęrš en eftir sem įšur voru žau óvišunandi Žaš er bśiš aš hlunnfara aldraša hvaš eftir annaš.Ķ kjarasamningunum 1,.feb. 2008 fengu launžegar 16% hękkun en aldrašir fengu žį ašeins 7,4% hękkun. Žeir voru hlunnfarnir Nęstu įramót į eftir įttu lķfeyrisžegar aš fį 20% veršlagsuppbót en 3/4 žeirra fengu žį ašeins 9,6% uppbót.Žeir voru hlunnfarnir .Aš  nśverandi félagsmįlarįšherra skyldi leyfa sér aš skerša kjör aldrašra 1.jślķ 2009 į žeim forsendum aš 412 aldrašir hefšu fengiš svo mikla hękkun er furšulegt.Og enn furšulegra er aš hann skuli hafa stašiš gegn kjarabótum aldrašra, žegar launžegar fengu kauphękkun bęši  ķ įr .og  sl. įr . alls tęplega  24 .žśs. kr. hękkun į mįnuši eša um 16%. Žaš er skylda félagsmįlarįšherra aš sjį til žess aš aldrašir fįi sambęrilega hękkun į lķfeyri og nemur hękkun launžega į kaupi.Žaš hefur veriš vištekin venja um margra įra skeiš,aš lķfeyrisžegar fengju hękkun į lķfeyri til samręmis viš hękkun launa.Raunar er žaš tekiš fram ķ lögum um almannatryggingar aš lķfeyrir eigi aš hękka til samręmis viš hękkun kaupgjalds og veršlags.Ég blęs į žį röksemd aš skera žurfi nišur ķ almannatryggingum eins og hjį öšrum stofnunum.Žaš liggur fyrir aš ķ mörgum rįšuneytum var ekkert skoriš nišur  og ķ öšrum jukust śtgjöldin.Almannatryggingar og velferšarmįl eiga aš vera undanskilin nišurskurši.Žaš veršur strax aš leišrétta lķfeyri aldrašra og öryrkja. Og žaš į ķ įföngum aš afnema allar skeršingar tryggingabóta,vegna lķfeyrisgreišslna,atvinnutekna og fjįrmagnstekna. Žegar žaš hefur veriš gert žurfa starfsmenn almannatrygginga ekki lengur aš sitja viš žaš aš reikna śt hvaš rķfa eigi mikinn lķfeyri af öldrušum til baka.
 
Björgvin Gušmundsson
 
Birt ķ Morgunblašinu 4.oktober 2010


Nżjustu pistlarnir:
Rķkiš vanręknir hjśkrunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjórnarskrįin brotin į öldrušum og öryrkjum?, 2.8.2018
Bęta žarf kjör aldrašra strax ekki sķšar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna né spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta stoš lķfeyriskerfisins, 12.7.2017
Rķkiš tók alla "kjarabótina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina mešal slķkra trygginga į Noršurlöndum, 30.3.2017
Kjör verst settu eldri borgara og öryrkja eru viš hungurmörk!, 2.3.2017
Góšęriš hefur ekki komiš til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og öryrkjar hafi 400 žśsund į mįnuši fyrir skatt!, 2.2.2017
Rķkisstjórnin nķšist į kjörum lķfeyrisžega!, 1.12.2016
Er bśiš aš mynda stjórn į bak viš tjöldin?, 26.11.2016
Fjöldi eldri borgara bżr viš bįg kjör, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir launžega og lķfeyrisfólk, 15.11.2016
Bęta žarf kjör lķfeyrisžega miklu meira en um žessa hungurlśs,sem taka į gildi nęsta įr, 11.11.2016
Aldrašir og öryrkjar eiga rétt į lķfeyri (ekki bótum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt meš aš draga fram lķfiš!!, 11.8.2016
Hvaša flokkar styšja kjarakröfur aldrašra og öryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabętur ķ nżjum tillögum um almannatryggingar, 3.8.2016
Bętir Siguršur Ingi kjör aldrašra?, 8.7.2016
Afnema veršur endurkröfur į aldraša og öryrkja vegna ofgreišslu, 3.7.2016
Aldrašir og öryrkjar kjósa kjarabętur!, 14.6.2016
Skeršing vegna atvinnutekna aldrašra eykst!, 4.6.2016
Staša aldrašra og öryrkja óįsęttanleg, 18.5.2016
Lķfeyrir aldrašra į aš hękka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stęšu eldri borgara og öryrkja!, 21.4.2016
Siguršur Ingi efni kosningaloforšin viš aldraša og öryrkja!, 20.4.2016
Mannréttindi stöšugt brotin į öldrušum og öryrkjum, 3.4.2016
Grunnlķfeyrir skertur į nż samkvęmt nżjum tillögum rķkisnefndar, 31.3.2016
Lķfeyrir aldrašra hjį TR tekinn af žeim viš innlögn į hjśkrunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjórn