Yfirlit:
Upphafssķša
Pistlar
Ęviįgrip

Bókaśtgįfa

Efst į baugi - ęviminningar Björgvins Gušmundssonar


Bętum lķfi viš įrin - greinasafn



Mannréttindabrot aš skerša lķfeyri aldrašra og öryrkja

10. október 2009

Samkvęmt frumvarpi til fjįrlaga fyrir įriš 2010 verša tekjur 468 milljaršar en śtgjöld 555,6 milljaršar.Rķkisśtgjöld verša skorin nišur um 43 milljarša og beinir skattar hękkašir um 37,6 milljarša en óbeinir skattar hękkašir um 25,5 milljrarša.Žetta er mikill nišurskuršur og miklar skattahękkanir en ętlunin er aš minnka fjįrlagahallann um 100 milljarša.Žaš er samkvęmt samkomulagi viš ašila vinnumarkašarins ķ stöšugleikasįttmįlanum hvernig sparnašurinn skiptist ķ nišurskurš og skattahękkanir.Mörgum finnast skattahękkanirnar miklar en nišurskuršurinn er einnig tilfinnanlegur og ef hann yrši meiri žżddi hann miklar uppsagnir į starfsfólki sem mundi žżša aukin śtgjöld ķ formi atvinnuleysisbóta.Hér er žvķ um erfišan lķnudans aš ręša.Žaš er bankahruniš,efnahagskreppan sem veldur hallanum į rķkissjóši og mikilli skuldasöfnun.Rķkissjóšur hefur oršiš aš leggja bönkunum til mikla fjįrmuni til žess aš gera žį starfhęfa.Hann žurfti aš leggja Sešlabankanu  til 300 milljarša žar eš bankinn var ķ raun gjaldžrota.Og rķkissjóšur hefur lagt einkafyrirtękjum til fjįrmuni,eins og Sjóvį.Sķšan mun Ice save skuldin bętast viš, ef eignir Landsbankans duga ekki til .
 
Talsmenn rķkisstjórnarinnar hafa lagt įherslu į žaš ķ žessum žrengingum,aš allir verši aš bera byršar til žess aš koma Ķslandi śt śr lreppunni. Žaš er aš mestu leyti rétt. Ég tel žó, aš aldrašir og öryrkjar eigi aš vera undanskildir.Aldrašir hafa skapaš žaš žjóšfélag,sem viš bśum viš ķ dag. Žeir hafa gengiš ķ gegnum margar kreppur įšur enda žótt sś,sem nś herjar į okkur sé sś versta  sķšan ķ heimshreppunni.Ég fann fyrir heimskreppunni hér į Ķslandi, žar eš atvinnuleysi var hér į landi allt fram til sķšari heimsstyrjaldarinnar,sem afleišing heimskreppunnar. Fašir minn var lengi atvinnulaus og žį voru engar atvinnuleysisbętur. Eina rįš hans var išulega aš fara nišur į höfn og trolla kol śr höfninni sem hann sķšan seldi fyrir mat. Erfišleikarnir ķ dag eru litlir ķ samanburši viš  afleišingar heimskreppunnar į Ķslandi.Öryrkjar eiga aš vera undanskildir žar eš žeir hafa misst heilsuna og bśa viš svo erfiš kjör,aš žeir fara aš mestu į mis viš žau lķfsgęši,sem ašrir njóta. Mannréttindasįttmįlar,sem Ķsland er ašili aš gera rįš fyrir aš leitaš sé allra annarra leiša įšur en kjör aldrašra   og öryrkja eru skert.Žetta gerši rķkisstjórn Ķslands ekki. Hśn skellti į lķfeyrisžega kjaraskeršingu fyrirvaralaust.Hśn valdi žaš aš skerša kjör aldrašra og öryrkja vegna žess aš žaš var fljótvirk leiš. Žaš er mannréttindabrot.
 
Ķ fjįrlagafrumvarpinu er gert rįš fyrir žvķ,aš ellilķfeyrir ( grunnlķfeyrir) verši į įrinu 2010   8,7 milljaršar,tekjutrygging aldrašra 15,7 milljaršar,örorkulķfeyrir 5 milljaršar og tekjutrygging öryrkja  13,4 milljaršar. Žetta er eftir 1,9 milljarša nišurskurš.Ekki eru žetta žaš hįar tölur, aš žęr setji žjóšarbśiš į hlišina.Ellilķfeyrir er 1,6% af heildarśtgjöldum samkvęmt frv. til fjįrlaga.Žaš hefši mįtt sleppa žvķ aš skera žessa hungurlśs nišur eins og gert var 1.jślķ sl. Rķkisstjórnin įkvaš žį aš skera ętti nišur ķ öllum mįlaflokkum į mišju įri.Sennilega hélt stjórnin aš ef hśn yrši fljót aš skera nišur mundi Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn verša jįkvęšur ķ garš Ķslands. Félagsmįlarįšherra hljóp fyrstur til og skar nišur lķfeyri aldrašra og öryrkja meš nokkurra daga fyrirvara! Hann var einna fyrstur aš skera nišur  ķ staš žess aš bķša įtekta og sjį fyrst hvaš önnur rįšuneyti geršu. Žaš var jś bśiš aš segja aš hlķfa ętti verlferšarkerfinu.En žrįtt fyrir nišurskuršinn hreyfši AGS sig ekki. Žaš eina sem skipti sjóšinn mįli var aš Ķsland gengi frį Icesave mįlinu. AGS var oršin innheimtustofnun fyrir Breta og Hollendinga.AGS var ekki aš hugsa aš bjarga Ķslandi. Stofnunin var aš hugsa um hagsmuni Bretlands og Hollands. Žaš var forgangsverkefni sjóšsins.
 
Viš nišurskurš lķfeyris aldrašra og öryrkja 1.jślķ sl. var ķ fyrsta sinn fariš inn į žį braut aš skerša grunnlķfeyri vegna tekna śr lifeyrissjóši. Svo langt er gengiš i žvķ aš fjöldi lķfeyrisžega er meš öllu sviptur grunnlķfeyri.Margir telja, aš žaš aš afnema grunnlķfeyri hjį fjölda lķfeyrisžega  sé ekkert annaš en eignaupptaka og žvķ brot į stjórnarskrįnni.Fólk hefur greitt alla ęvi til almannatrygginga.Žetta hefur veriš sparnašur til efri įra og fólk hefur įtt von į lķfeyri į efri įrum. En sišan er žessi lķfeyrir strikašur śt meš einu pennastriki.Žegar alžżšutryggingar voru stofnašar hér 1936 kom žaš skżrt fram,aš tryggingarnar įttu aš nį til allra,vera altękar. 1944 voru tryggingarnar śtvķkkašar og sett lög um almannatryggingar aš kröfu Alžżšuflokksins.Žį lżsti Ólafur Thors forsętisrįšherra žvķ yfir, aš hér į landi skyldi komiš į svo fullkomnu kerfi almannatrygginga,sem nęši til allra įn tillits til stétta eša efnahags, aš Ķsland yrši į žessu sviši ķ fremstu röš nįgrannažjóša.Žarna fór ekki į milli mįla,aš almannatryggingar įttu aš nį til allra,įn tillits til efnahags.  Stjórnmįlamenn geta ekki breytt žessu meš einu pennastriki og tekiš af fólki žaš sem žaš hefur sparaš. Žaš er eignaupptaka.
Ķ fyrstu leit śt fyrir,aš  ķslenska almannatryggingakerfiš yrši ķ fremstu röš en sķšan dróst žaš aftur śr öšrum žjóšum. Og ķ dag stöndum viš langt aš baki hinum Noršurlöndunum į sviši almannatrygginga.
 
Nišurskuršur ķ heilbrigšiskerfinu er einnig tilfinnanlegur.Verja į 99 milljöršum śr rķkissjóši til heilbrigšismįla nęsta įr. Žaš er mikill  nišurskuršur,sem bętist viš nišurskurš undanfarinna įr. Rįšamann Landsspķtala segja aš žaš verši aš segja upp fleiri hundruš manns mišaš viš žennan nišurskurš.Žaš er žegar oršiš žannig,aš żmsir sérfręšingar  į spķtalanum verša aš vinna mikla yfirvinnu nś vegna žess aš ašstošarmönnum žeirra hefur veriš sagt upp. Spurning er hvort nokkur sparnašur er fólgin ķ žvķ.  Žaš er alveg ljóst mišaš viš nišurskurš  hjį almannatryggingum og ķ heilbrigšiskerfinu,aš ekki hefur veriš stašiš viš  žaš fyrirheit rķkisstjórnarinnar aš verja velferšarkerfiš og enn sķšur hefur veriš stašiš viš žį yfirlżsingu aš koma hér į norręnu velferšarsamfélagi.Rķkisstjórnin veršur žvķ aš taka sig į.
 
Björgvin Gušmundsson
 
Birt ķ Mbl. 11.oktober 2009
 

.

 



Nżjustu pistlarnir:
Rķkiš vanręknir hjśkrunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjórnarskrįin brotin į öldrušum og öryrkjum?, 2.8.2018
Bęta žarf kjör aldrašra strax ekki sķšar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna né spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta stoš lķfeyriskerfisins, 12.7.2017
Rķkiš tók alla "kjarabótina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina mešal slķkra trygginga į Noršurlöndum, 30.3.2017
Kjör verst settu eldri borgara og öryrkja eru viš hungurmörk!, 2.3.2017
Góšęriš hefur ekki komiš til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og öryrkjar hafi 400 žśsund į mįnuši fyrir skatt!, 2.2.2017
Rķkisstjórnin nķšist į kjörum lķfeyrisžega!, 1.12.2016
Er bśiš aš mynda stjórn į bak viš tjöldin?, 26.11.2016
Fjöldi eldri borgara bżr viš bįg kjör, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir launžega og lķfeyrisfólk, 15.11.2016
Bęta žarf kjör lķfeyrisžega miklu meira en um žessa hungurlśs,sem taka į gildi nęsta įr, 11.11.2016
Aldrašir og öryrkjar eiga rétt į lķfeyri (ekki bótum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt meš aš draga fram lķfiš!!, 11.8.2016
Hvaša flokkar styšja kjarakröfur aldrašra og öryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabętur ķ nżjum tillögum um almannatryggingar, 3.8.2016
Bętir Siguršur Ingi kjör aldrašra?, 8.7.2016
Afnema veršur endurkröfur į aldraša og öryrkja vegna ofgreišslu, 3.7.2016
Aldrašir og öryrkjar kjósa kjarabętur!, 14.6.2016
Skeršing vegna atvinnutekna aldrašra eykst!, 4.6.2016
Staša aldrašra og öryrkja óįsęttanleg, 18.5.2016
Lķfeyrir aldrašra į aš hękka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stęšu eldri borgara og öryrkja!, 21.4.2016
Siguršur Ingi efni kosningaloforšin viš aldraša og öryrkja!, 20.4.2016
Mannréttindi stöšugt brotin į öldrušum og öryrkjum, 3.4.2016
Grunnlķfeyrir skertur į nż samkvęmt nżjum tillögum rķkisnefndar, 31.3.2016
Lķfeyrir aldrašra hjį TR tekinn af žeim viš innlögn į hjśkrunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjórn