Yfirlit:
Upphafssķša
Pistlar
Ęviįgrip

Bókaśtgįfa

Efst į baugi - ęviminningar Björgvins Gušmundssonar


Bętum lķfi viš įrin - greinasafn



Einkavęšing bankanna mistókst

21. október 2008

Einkavęšing  bankanna mistókst.Helmingaskiptastjórn  Sjįlfstęšisflokks og Framsóknar stóš fyrir einkavęšingu bankanna  og samkvęmt gömlu helmingaskiptareglunni voru bankarnir afhentir einkavinum stjórnarflokkanna.Žaš var ekkert hugsaš um žaš aš bankarnir lentu ķ höndum ašila,sem kynnu aš reka banka.Žorvaldur Gylfason prófessor hefur bent į žaš, aš  žaš hafi veriš  mikil mistök aš  tryggja ekki aš bankarnir fęru ķ hendur ašila,sem vęru hęfir til žess aš reka banka.Einkavęšingarnefnd var mjög óįnęgš meš framgöngu flokksforingjanna viš einkavęšinguna og sögšu lykilmenn ķ nefndinni sig śr henni af žeim sökum. Framkvęmd einkavęšingarinnar voru fyrstu og einhver alvarlegustu mistökin,sem gerš voru ķ žessu ferli, en nęstu mistökin voru žau,aš  bankarnir voru eftir einkavęšingu lįtnir dansa lausir og stofna til óheyrilegra skulda erlendis.Sešlabankinn hefur heimildir til žess aš auka bindiskyldu bankanna og į žann hįtt aš takmarka fjįrrįš žeirra  og bankinn hefši einnig getaš takmarkaš lįntökur  žeirra erlendis.En Sešlabankinn sat ašgeršarlaus meš hendur ķ skauti og gerši ekkert til žess aš takmarka umsvif bankanna og lįntökur erlendis.Sama er aš segja um Fjįrmįlaeftirlitiš. Žaš gerši ekkert  žegar umsvif bankanna erlendis margföldušust og lįntökur jukust dag frį degi
 
Fóru of hratt og óvarlega
 
Vęri allt ķ lagi hér ķ fjįrmįlakerfinu,ef framangreind mistök hefšu ekki veriš gerš? Svariš er nei. Hin alžjóšlega fjįrmįlakreppa hefši eftir sem įšur fariš ķ gang. En ef ķslensku bankarnir hefšu veriš reknir į įbyrgan hįtt og  ašeins veriš um litlar og hóflegar lįntökur erlendis aš ręša  hjį žeim žį hefši vandinn ķ dag veriš lķtill og višrįšanlegur..Eftirlitsstofnanir,Fjįrmįlaeftirlit og Sešlabanki,hefšu getaš tryggt,aš svo hefši oršiš.Og eins hefši žaš veriš,ef bankarnir hefšu įfram veriš ķ höndum rķkisins.Rķkisbankarnir hefšu aldrei skóflaš upp öllum žessum erlendu lįnum,sem einkabankarnir   tóku.Žaš er ljóst, aš einkabankarnir fóru alltof geyst ķ śtrįs og fjįrfestingar erlendis.Žeir įttu aš fara varlega og ef žeir hefšu gętt žess,aš skuldsetja sig ekki meira erlendis en vel var višrįšanlegt og aušvelt aš endurgreiša žį vęri stašan önnur ķ dag en hśn er.
Ég var alltaf vantrśašur į  einkavęšingu bankanna. Ég taldi,aš ekki hefši įtt aš einkavęša   meira en einn rķkisbanka en hinir hefšu įfram įtt aš vera ķ höndum rķkisins. Margir bentu į žetta sama og stašan hjį okkur vęri betri ķ dag ef fariš hefši veriš aš žessum rįšum.Žeir,sem bera höfušįbyrgš į  algerri einkavęšingu  bankanna, eru Davķš Odddsson og Halldór Įsgrķmsson.
 
Sešlabankinn helt klaufalega į mįlum
 
Ég tel,aš nśverandi rķkisstjórn hafi tekiš nokkuš vel į mįlum eftir aš bankarnir voru  aš komast ķ žrot.Neyšarlögin voru sett til žess aš lįgmarka skašann og tryggja hagsmuni almenning og žį fyrst og fremst sparifjįreigenda, Aš vķsu tel ég,aš Sešlabankinn hafi haldiš klaufalega į mįlum, žegar hann neitaši  Glitni um lįn til žess aš greiša  erlent lįn aš fjįrhęš 150 millj. evra.Ķ staš žess aš veita Glitni lįn įkvaš Sešlabankinn aš rķkiš mundi kaupa 75% ķ Glitni į  84 milljarša   kr.og rķkisstjórnin samžykkti žaš. Strax eftir žessa rįšstöfnun hrundi krónan og hlutabréf hrķšféllu og svo viršist sem žaš hafi haft örlagarķkar afleišingar fyrir ķslenskan fjįrmįlamarkaš  aš  ķslenska rķkiš įkvaš aš žjóšnżta Glitni Lįnshęfismat rķkisins og bankanna lękkaši mikiš strax eftir rįšstöfun Sešlabankans. Ef til vill var erfitt aš sjį žessar afleišingar fyrir en inngrip rķkisins meš hlutafé ķ einn bankanna   viršist hafa skapaš hręšslu erlendis og vantrś į
islennka fjįrmįlamarkašnum.
 
Bankarnir verša eins og fyrir einkavęšingu
 
 Nś viršist stefnt aš žvķ aš koma bönkunum aš mestu ķ žaš horf,sem žeir voru ķ fyrir einkavęšingu,žaš er litla banka,sem žjóni Ķslandi..Meš žvķ aš fęra bankana ķ fyrra horf er veriš aš višurkenna,aš einkavęšingin hafi mistekist og  aš
hśn hafi jafnvel veriš óžörf. Žaš er aš vķsu erfitt fyrir frjįlshyggjumenn,aš višurkenna aš einkavęšing mistakist. Og žeir reyna aš skella skuldinni alfariš į hina alžjóšlegu fjįrmįlakreppu. En žaš tekst ekki. Vandinn er einnig aš verulegu leyti heimatilbśinn.
Viš skulum fara varlega ķ frekari einkavęšingu.Rķkiš getur ekki alltaf komiš til bjargar žegar allt er komiš ķ óefni.
 
 
Björgvin Gušmundsson
 
Birt ķ Mbl. 21.okt.2008


Nżjustu pistlarnir:
Rķkiš vanręknir hjśkrunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjórnarskrįin brotin į öldrušum og öryrkjum?, 2.8.2018
Bęta žarf kjör aldrašra strax ekki sķšar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna né spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta stoš lķfeyriskerfisins, 12.7.2017
Rķkiš tók alla "kjarabótina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina mešal slķkra trygginga į Noršurlöndum, 30.3.2017
Kjör verst settu eldri borgara og öryrkja eru viš hungurmörk!, 2.3.2017
Góšęriš hefur ekki komiš til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og öryrkjar hafi 400 žśsund į mįnuši fyrir skatt!, 2.2.2017
Rķkisstjórnin nķšist į kjörum lķfeyrisžega!, 1.12.2016
Er bśiš aš mynda stjórn į bak viš tjöldin?, 26.11.2016
Fjöldi eldri borgara bżr viš bįg kjör, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir launžega og lķfeyrisfólk, 15.11.2016
Bęta žarf kjör lķfeyrisžega miklu meira en um žessa hungurlśs,sem taka į gildi nęsta įr, 11.11.2016
Aldrašir og öryrkjar eiga rétt į lķfeyri (ekki bótum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt meš aš draga fram lķfiš!!, 11.8.2016
Hvaša flokkar styšja kjarakröfur aldrašra og öryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabętur ķ nżjum tillögum um almannatryggingar, 3.8.2016
Bętir Siguršur Ingi kjör aldrašra?, 8.7.2016
Afnema veršur endurkröfur į aldraša og öryrkja vegna ofgreišslu, 3.7.2016
Aldrašir og öryrkjar kjósa kjarabętur!, 14.6.2016
Skeršing vegna atvinnutekna aldrašra eykst!, 4.6.2016
Staša aldrašra og öryrkja óįsęttanleg, 18.5.2016
Lķfeyrir aldrašra į aš hękka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stęšu eldri borgara og öryrkja!, 21.4.2016
Siguršur Ingi efni kosningaloforšin viš aldraša og öryrkja!, 20.4.2016
Mannréttindi stöšugt brotin į öldrušum og öryrkjum, 3.4.2016
Grunnlķfeyrir skertur į nż samkvęmt nżjum tillögum rķkisnefndar, 31.3.2016
Lķfeyrir aldrašra hjį TR tekinn af žeim viš innlögn į hjśkrunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjórn