Yfirlit:
UpphafssÝ­a
Pistlar
Ăvißgrip

Bˇka˙tgßfa

Efst ß baugi - Šviminningar Bj÷rgvins Gu­mundssonar


BŠtum lÝfi vi­ ßrin - greinasafn



Vaxtamunur mestur ß ═slandi ß Nor­url÷ndum

29. jan˙ar 2007

Samkeppniseftirlit ß Nor­url÷ndum hafa kynnt nřja skřrslu um bankamarka­i ß Nor­url÷ndum. Samkeppniseftirliti­ hefur a­ ■vÝ tilefni sent frß sÚr  frÚttatilkynningu.HÚr fer ß eftir hluti tilkynningarinnar: 

┴herslur Samkeppniseftirlitsins

  • Sam■j÷ppun ß Ýslenskum bankamarka­i er mj÷g mikil. Sama gildir um hin Nor­url÷ndin. 
  •  Enginn erlendur banki er me­ starfsemi ß ═slandi. 
  •  Meiri vaxtamunur er ß ═slandi en ß ÷­rum Nor­url÷ndum. 
  •  Eignarhald ß Ýslenskum grei­slukerfum og kortafyrirtŠkjum er mj÷g samtvinna­. 
  •  Vi­skiptavinir bankanna skipta ekki um banka. Svo nefndur hreyfanleiki ■eirra er mj÷g lÝtill. 
  •  Samkeppniseftirliti­ telur nau­synlegt a­ gripi­ ver­i til a­ger­a  til ■ess a­ auka hreyfanleika vi­skiptavina bankanna en ■a­ er mikilvŠg forsenda fyrir aukinni virkri samkeppni ß marka­num. 
  •  Samkeppniseftirliti­ telur nau­synlegt a­ huga­ sÚ a­ a­gangshindrunum a­ grei­slukerfum bankanna og sameiginlegu eignarhaldi banka og sparisjˇ­a ß grei­slukortafyrirtŠkjunum.

Inngangur

Fjßrmßlastarfsemi gegnir mikilvŠgu hlutverki Ý efnahagslÝfi hverrar ■jˇ­ar. H˙n gegnir afgerandi hlutverki fyrir starfsemi ß ÷­rum m÷rku­um og Ý efnahagskerfinu Ý heild. Bankastarfsemi stu­lar a­ og ÷rvar vi­skipti me­ v÷ru og ■jˇnustu sem ß a­ lei­a til lŠgri vi­skiptakostna­ar til hagsŠldar fyrir ■jˇ­fÚlagi­. Ůess vegna er grundvallaratri­i a­ samkeppni sÚ virk ß fjßrmßlamarka­i og marka­urinn sÚ eins skilvirkur og m÷gulegt er. Skortur ß samkeppni Ý ■jˇnustu banka ska­ar neytendur. Kemur ■a­ fram Ý hßu ver­lagi, skorti ß nřjungum og ˇskilvirkum fjßrmßlamarka­i. Ůess vegna er fjßrmßlastarfsemi ß me­al ■eirra ■ßtta atvinnulÝfsins sem Samkeppniseftirliti­ leggur meginßherslu ß Ý starfsemi sinni.

Hausti­ 2005 ßkvß­u samkeppnisyfirv÷ld ß Nor­url÷ndum a­ rannsaka og skilgreina hugsanleg samkeppnisleg vandamßl ß marka­i fyrir almenna banka■jˇnustu (e. retail banking market) Ý l÷ndunum. Markmi­i­ var a­ birta skřrslu um ni­urst÷­una og till÷gur til ˙rbˇta vŠri ■ess talin ■÷rf. ┴kve­i­ var a­ sko­a sÚrstaklega eftirfarandi atri­i:

  • Ůrˇun og sam■j÷ppun ß norrŠnum bankamarka­i ßrin 1995 til 2004 me­ sÚrst÷ku tilliti til ■jˇnustu vi­ heimili og lÝtil og me­alstˇr fyrirtŠki.
  • A­gang nřrra banka a­ grei­slukerfum sem nau­synleg eru fyrir almenna bankastarfsemi.
  • Fyrirkomulag ß grei­slukortamarka­i landanna.
  • Hreyfanleika vi­skiptavina milli vi­skiptabanka, ■.e. Ý hve miklum mŠli vi­skiptavinir fŠra vi­skipti sÝn ß milli banka.

Lokaskřrsla hefur n˙ veri­ gefin ˙t og er er hŠgt a­ nßlgast hana hÚr

Sta­an ß norrŠnum bankamarka­i

Vi­skiptabankamarka­urinn (e. retail banking market) ß Nor­url÷ndum einkennist enn sem komi­ er af rß­andi st÷­u innlendra banka Ý hverju landi og trygg­ vi­skiptavina vi­ ■ß. ┴ undanf÷rnum misserum hefur hins vegar bori­ ß ˙trßs ■essara banka til nßgrannalanda. Samhli­a ■essari ■rˇun vir­ist sem fj÷ldi nřrra a­ila og fyrirtŠkja sem starfa ß ja­ri marka­arins fari vaxandi ß flestum m÷rku­um. Ůessir bankar kunna řmist a­ beina sjˇnum sÝnum a­ alhli­a banka■jˇnustu ß smßs÷lumarka­i e­a einbeita sÚr a­ tilteknum sÚrgreinum, svo sem sjˇ­sstjˇrnun. Enda ■ˇtt samkeppni kunni a­ hafa aukist Ý sumum l÷ndum eiga ßhrif ■rˇunarinnar ß atvinnugreinina enn eftir a­ koma Ý ljˇs, hefur haldist mikil sÝ­ustu 10 ßrin. 

Samanl÷g­ marka­shlutdeild fj÷gurra stŠrstu bankanna ß hverju af ■eim sex norrŠnu marka­ssvŠ­um sem ranns÷ku­ voru (mi­a­ vi­ heildarfjßrhŠ­ efnahagsreiknings hvers banka) reiknast vera 71 - 100 af hundra­i. Ůetta er tilt÷lulega hßtt hlutfall Ý samanbur­i vi­ ÷nnur Evrˇpul÷nd og ■rˇunin bendir til ■ess a­ veruleg minnkun ß ■essari hlutdeild sÚ afar ˇlÝkleg.

Ar­semismŠlingar, afkomutilkynningar banka og mat se­labanka, benda til ■ess a­ norrŠnir bankar sÚu all ar­bŠrir. Marka­urinn lřtur yfirrß­um banka sem eru efnahagslega traustir. Frß samkeppnissjˇnarmi­i vir­ast afkomut÷lur Ý greininni benda til ■ess a­ bankar gŠtu bo­i­ neytendum verulega betri kj÷r og samt skila­ hagna­i. Me­ ÷­rum or­um gŠti aukin samkeppni banka komi­ neytendum til gˇ­a me­ betri ■jˇnustu ß lŠgra ver­i.

Sta­an ß Ýslenskum bankamarka­i:

  • Fjˇrir stŠrstu bankar ß ═slandi hafa 93% marka­shlutdeild mi­a­ vi­ heildareign samkvŠmt efnahagsreikningum ß ßrinu 2004.
  • Marka­shlutdeild fj÷gurra stŠrstu banka ß ═slandi hefur fari­ vaxandi frß ßrinu 1994 til 2004. ┴stŠ­an er a­ hluta til samruni tveggja banka ßri­ 2003.
  • Enginn erlendur banki er me­ starfsemi ß ═slandi. Enginn nřr alhli­a banki hefur hafi­ starfsemi ß ═slandi sÝ­ustu 10 ßrin.
  • Ar­semi eigin fjßr banka var hŠst ß ═slandi af Nor­url÷ndunum ß ßrinu 2003.
  • Vaxtamunur ß Nor­url÷ndunum var mestur ß ═slandi ßri­ 2003 ef FŠreyjar eru undanskildar.

 



Nřjustu pistlarnir:
RÝki­ vanrŠknir hj˙krunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjˇrnarskrßin brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum?, 2.8.2018
BŠta ■arf kj÷r aldra­ra strax ekki sÝ­ar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna nÚ spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta sto­ lÝfeyriskerfisins, 12.7.2017
RÝki­ tˇk alla "kjarabˇtina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina me­al slÝkra trygginga ß Nor­url÷ndum, 30.3.2017
Kj÷r verst settu eldri borgara og ÷ryrkja eru vi­ hungurm÷rk!, 2.3.2017
Gˇ­Šri­ hefur ekki komi­ til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og ÷ryrkjar hafi 400 ■˙sund ß mßnu­i fyrir skatt!, 2.2.2017
RÝkisstjˇrnin nÝ­ist ß kj÷rum lÝfeyris■ega!, 1.12.2016
Er b˙i­ a­ mynda stjˇrn ß bak vi­ tj÷ldin?, 26.11.2016
Fj÷ldi eldri borgara břr vi­ bßg kj÷r, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir laun■ega og lÝfeyrisfˇlk, 15.11.2016
BŠta ■arf kj÷r lÝfeyris■ega miklu meira en um ■essa hungurl˙s,sem taka ß gildi nŠsta ßr, 11.11.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar eiga rÚtt ß lÝfeyri (ekki bˇtum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt me­ a­ draga fram lÝfi­!!, 11.8.2016
Hva­a flokkar sty­ja kjarakr÷fur aldra­ra og ÷ryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabŠtur Ý nřjum till÷gum um almannatryggingar, 3.8.2016
BŠtir Sigur­ur Ingi kj÷r aldra­ra?, 8.7.2016
Afnema ver­ur endurkr÷fur ß aldra­a og ÷ryrkja vegna ofgrei­slu, 3.7.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar kjˇsa kjarabŠtur!, 14.6.2016
Sker­ing vegna atvinnutekna aldra­ra eykst!, 4.6.2016
Sta­a aldra­ra og ÷ryrkja ˇßsŠttanleg, 18.5.2016
LÝfeyrir aldra­ra ß a­ hŠkka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stŠ­u eldri borgara og ÷ryrkja!, 21.4.2016
Sigur­ur Ingi efni kosningalofor­in vi­ aldra­a og ÷ryrkja!, 20.4.2016
MannrÚttindi st÷­ugt brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum, 3.4.2016
GrunnlÝfeyrir skertur ß nř samkvŠmt nřjum till÷gum rÝkisnefndar, 31.3.2016
LÝfeyrir aldra­ra hjß TR tekinn af ■eim vi­ innl÷gn ß hj˙krunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjˇrn