Yfirlit:
UpphafssÝ­a
Pistlar
Ăvißgrip

Bˇka˙tgßfa

Efst ß baugi - Šviminningar Bj÷rgvins Gu­mundssonar


BŠtum lÝfi vi­ ßrin - greinasafn



EinkavŠ­ing bankanna hefur mistekist

29. jan˙ar 2007

 

Gˇ­ur mŠlikvar­i ß hagkvŠmni Ý bankarekstri er vaxtamunur, munur ß ˙tlßnsv÷xtum og innlßnsv÷xtum.Ůegar bankarnir voru  einkavŠddir var reikna­ me­ ■vÝ a­ vaxtamunurinn mundi minnka. En n˙ er komi­ Ý ljˇs, a­ vaxtamunurinn hefur aukist og ß sama tÝma hafa ■jˇnustugj÷ld einnig  aukist.Vi­skiptavinir bankanna hÚr innan lands hafa ekki noti­ betri afkomu bankanna Ý lŠgri v÷xtum e­a lŠgri  ■jˇnustugj÷ldum. Aukinn grˇ­i bankanna hefur allur runni­ Ý vasa eigendanna.

Verra en ■egar bankarnir voru rÝkisreknir

┴ vi­reisnarßrunum,1960-1971, var vaxtamunur bankanna 2,5% ß ßri til jafna­ar.┴ ■eim tÝma voru bankarnir allir rÝkisreknir og margir t÷ldu, a­ rekstur bankanna vŠri ekki nŠgilega hagkvŠmur Ý h÷ndum rÝkisins. LÝtill vaxtamunur ß ■essum tÝma bendir hins vegar til ■ess,a­ rekstur bankanna hafi veri­ hagkvŠmur.┴ ver­bˇlgußrunum  1972-1990  jˇkst vaxtamunur mj÷g og var 9% til jafna­ar ß ßri..Ein helsta r÷ksemdin fyrir einkavŠ­ingu bankanna var s˙,a­  vaxtamunur ■eirra vŠri allt of  mikill og a­ hann mundi minnka vi­ einkavŠ­ingu. En svo hefur ekki or­i­.Vaxtamunurinn hefur aukist e­a Ý 13,4% 2005.A­ ■essu leyti til hefur einkavŠ­ing bankanna ■vÝ mistekist. Vaxtamunur bankanna var til jafna­ar 13% ß ßri ß tÝmabilinu  1991-2006.Hvers vegna hefur vaxtamunur bankanna aukist vi­  einkavŠ­inguna Ý sta­ ■ess a­ minnka? Ef til vill er ßstŠ­an s˙, a­ bankarnir voru seldir ß undirver­i vinum og vandam÷nnum stjˇrnarflokkanna og ekki hirt um a­ selja bankana  hŠsta ver­i m÷nnum,sem kunnu til bankareksturs.Hinir nřju eigendur bankanna eru haldnir taumlausri  grŠ­gishyggju  fyrir h÷nd hluthafanna en hugsa ekkert um hag Ýslenskra vi­skiptavina bankanna.

┴ a­ koma b÷nkunum Ý hendur rÝkisins ß nř?

Mßl ■etta var rŠtt Ý Silfri Egils sunnudaginn 28.jan˙ar 2007. Ůar var Jˇn Baldvin Hannibalsson, fyrrverandi utanrÝkisrß­herra, gestur Egils Helgasonar. Jˇn sag­i, a­ mi­a­ vi­ ■a­ hvernig eigendur bankanna hef­u haldi­ ß mßlum og mi­a­ vi­ a­ vaxtamunur bankanna hef­u aukist vi­ einkavŠ­inguna vŠri ef til vill rÚttast a­ ■jˇ­nřta bankana ß nř.

Neytendasat÷kin hafa oft gagnrřnt bankana har­lega fyrir mikinn vaxtamun og hß ■jˇnustugj÷ld. Ekki hefur veri­ gert miki­ me­ ■essa gagnrřni samtakanna. Krafan er s˙, a­ athuga­ ver­i hvort bankanrnir hafi misfari­ me­ vi­skiptafrelsi­.Samkeppniseftirliti­  hefur bent ß, a­ vaxtamunur bankanna sÚ meiri hÚr en ß hinum Nor­url÷ndunum.Auk ■ess hefur eftitliti­ vaki­ athygli ß ■vÝ, a­ mikil sam■j÷ppun er hÚr Ý bankarekstrinum. Samkeppni er Ý lßgmarki..  Vextir bankanna eru fur­ulÝkir,  svo og ■jˇnustugj÷ldin. Ekki er vita­ hvort um eitthvert samrß­ er a­ rŠ­a milli bankanna vi­ ver­lagningu ■jˇnustu og ßkv÷r­un vaxta.En framkoma bankanna gagnvart vi­skiptavinum er fur­ulega lÝk framkomu olÝufÚlaganna vi­ sÝna vi­skiptavini en ■au reyndust sem kunnugt er sek um ˇl÷glegt ver­samrß­.

 

Bj÷rgvin Gu­mundsson

 

 



Nřjustu pistlarnir:
RÝki­ vanrŠknir hj˙krunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjˇrnarskrßin brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum?, 2.8.2018
BŠta ■arf kj÷r aldra­ra strax ekki sÝ­ar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna nÚ spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta sto­ lÝfeyriskerfisins, 12.7.2017
RÝki­ tˇk alla "kjarabˇtina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina me­al slÝkra trygginga ß Nor­url÷ndum, 30.3.2017
Kj÷r verst settu eldri borgara og ÷ryrkja eru vi­ hungurm÷rk!, 2.3.2017
Gˇ­Šri­ hefur ekki komi­ til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og ÷ryrkjar hafi 400 ■˙sund ß mßnu­i fyrir skatt!, 2.2.2017
RÝkisstjˇrnin nÝ­ist ß kj÷rum lÝfeyris■ega!, 1.12.2016
Er b˙i­ a­ mynda stjˇrn ß bak vi­ tj÷ldin?, 26.11.2016
Fj÷ldi eldri borgara břr vi­ bßg kj÷r, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir laun■ega og lÝfeyrisfˇlk, 15.11.2016
BŠta ■arf kj÷r lÝfeyris■ega miklu meira en um ■essa hungurl˙s,sem taka ß gildi nŠsta ßr, 11.11.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar eiga rÚtt ß lÝfeyri (ekki bˇtum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt me­ a­ draga fram lÝfi­!!, 11.8.2016
Hva­a flokkar sty­ja kjarakr÷fur aldra­ra og ÷ryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabŠtur Ý nřjum till÷gum um almannatryggingar, 3.8.2016
BŠtir Sigur­ur Ingi kj÷r aldra­ra?, 8.7.2016
Afnema ver­ur endurkr÷fur ß aldra­a og ÷ryrkja vegna ofgrei­slu, 3.7.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar kjˇsa kjarabŠtur!, 14.6.2016
Sker­ing vegna atvinnutekna aldra­ra eykst!, 4.6.2016
Sta­a aldra­ra og ÷ryrkja ˇßsŠttanleg, 18.5.2016
LÝfeyrir aldra­ra ß a­ hŠkka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stŠ­u eldri borgara og ÷ryrkja!, 21.4.2016
Sigur­ur Ingi efni kosningalofor­in vi­ aldra­a og ÷ryrkja!, 20.4.2016
MannrÚttindi st÷­ugt brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum, 3.4.2016
GrunnlÝfeyrir skertur ß nř samkvŠmt nřjum till÷gum rÝkisnefndar, 31.3.2016
LÝfeyrir aldra­ra hjß TR tekinn af ■eim vi­ innl÷gn ß hj˙krunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjˇrn