Yfirlit:
UpphafssÝ­a
Pistlar
Ăvißgrip

Bˇka˙tgßfa

Efst ß baugi - Šviminningar Bj÷rgvins Gu­mundssonar


BŠtum lÝfi vi­ ßrin - greinasafn



RÝkisstjˇrnin:Misskipting,valdnÝ­sla og valdhroki

12. febr˙ar 2005

 

Stjˇrnmßlamenn og frŠ­imenn hafa fjalla­ Ýtarlega um stjˇrnmßl ßrsins 2004  eins og venja er um ßramˇt.Sitt sřnist hverjum. Fulltr˙ar rÝkisstjˇrnarinnar mŠra stjˇrnina og segja aldrei hafa veri­ eins mikinn hagv÷xt  og kaupmßttaraukningu  eins  og Ý valdatÝ­ n˙verandi stjˇrnarflokka. En stjˇrnarandsta­an segir blikur ß lofti Ý efnahagsmßlum,ver­bˇlgan hafi veri­ 3,9% sl. 12 mßnu­i og stefni Ý 4-5% og mikill halli sÚ ß vi­skiptum vi­ ˙tl÷nd.V÷ruskiptaj÷fnu­ur  hafi stˇrversna­ ß sl. ßri.Ůß  bendir stjˇrnarandsta­an ß,a­ miskipting hafi stˇraukist Ý ■jˇ­fÚlaginu,■eir rÝku hafi mun meira en ß­ur og ■eir fßtŠku minna.

 

Minni hagv÷xtur ß ßratugnum en ß­ur

 

  Enda ■ˇtt ßgŠtur hagv÷xtur sÚ n˙ um stundir m.a. vegna  virkjunar- og stˇri­juframkvŠmda sem fjßrmagna­ar eru me­ erlendu lßnsfÚ a­ miklu leyti er hagv÷xtur ß undanfarandi ßratug  minni en ß nŠstu ßratugum ■ar ß undan.Hagv÷xtur ß mann nam a­eins tŠplega 2% til jafna­ar ß ßri ß ßratugnum 1991-2002 en ß ■essu tÝmabili fˇr SjßlfstŠ­isflokkurinn me­ stjˇrnarforustu.Hagv÷xtur var miki­ meiri  ß ßratugnum 1971-1980 og ß vi­reisnarßratugnum. Hagv÷xtur nam r˙mlega 5% ß mann til jafna­ar ß ßri ß ßratugnum 1971-1980 og  r˙mlega 3% ß vi­reisnarßratugnum  1960-1970.Hi­ sama kemur Ý ljˇs ■egar aukning kaupmßttar rß­st÷funartekna er athugu­. H˙n nemur  1,8% ß mann til jafna­ar ß ßri  ß ßratug SjßlfstŠ­isflokksins 1991-2002 en nam 5,7% ß mann til jafna­ar ß ßri 1971-1980,  5,2% ß ßri ß mann  ß vi­reisnarßratugnum 1960-1970 og 2,2% til jafna­ar ß ßri ß mann ß ßratugnum 1981-1990. Upphrˇpanir  stjˇrnarli­a um  betri ßrangur Ý efnahagsmßlum en nokkru sinni fyrr standast ■vÝ ekki. Og ■egar ═sland er bori­ saman vi­ ÷nnur l÷nd kemur Ý ljˇs,a­ ßrangur ═slands 1991-2002 er fremur slakur Ý samanbur­i vi­ ÷nnur OECD l÷nd.

 

 Aukin misskipting og valdnÝ­sla

 

  Ůa­ sem einkennir  stjˇrnarforustu SjßlfstŠ­isflokksins og samstjˇrnina me­ Framsˇkn er ■ˇ fyrst og fremst aukin misskipting Ý ■jˇ­fÚlaginu,  valdnÝ­sla og valdhroki.Ůa­ mßl,sem bar hŠst ß svi­i stjˇrnmßla sl. ßr var fj÷lmi­lamßli­. Ůa­ var dŠmigert mßl fyrir valdnÝ­slu og valdhroka stjˇrnarflokkanna. RÝkisstjˇrnin lag­i fram frumvarp,sem stefnt var gegn einu fyrirtŠki,■.e. Nor­urljˇsum, vegna ■ess a­ rÝkisstjˇrninni mislÝka­i vi­ rß­amenn ■ess fyrirtŠkis.Ef frumvarpi­ hef­i nß­ fram a­ ganga hef­i frelsi fj÷lmi­la Ý landinu veri­ skert verulega.Forseti ═sland neita­i a­ sta­festa l÷gin og vÝsa­i ■eim Ý dˇm ■jˇ­arinnar  samkvŠmt ˇtvÝrŠ­ri heimild Ý stjˇrnarskrß landsins.Ůetta var miki­ ßfall fyrir foringja stjˇrnarflokkanna,sem hafa vanist ■vÝ a­ geta rß­i­ ■vÝ sem ■eir vilja rß­a.Ůeir gßtu ekki sŠtt sig vi­ a­ ver­a undir.Svo mikil var ˇßnŠgja ■eirra, a­ ■eir rÚ­ust me­ offorsi ß forseta ═slands. Ůeir hÚldu ■vÝ jafnvel fram,a­ forsetinn hef­i ekki mßlskotsrÚtt og annar ■eirra lÚt svo ummŠlt,a­ stjˇrnarskrßin vŠri n˙ ekkert heil÷g! Me­ ÷­rum or­um: Ůegar stjˇrnarherrarnir h÷f­u or­i­ undir lÚtu ■eir sÚr sŠma a­ rß­ast ß forsetann og a­ ˇvir­a sjßlfa stjˇrnarskrßna. Stjˇrnarherrarnir mßttu ekki hugsa til ■ess a­  ■jˇ­in fengi a­ grei­a atkvŠ­i um fj÷lmi­lal÷gin eins h˙n ßtti  rÚtt ß samkvŠmt stjˇrnarskrßnni. Ůeir drˇgu ■vÝ fj÷lmi­lal÷gin til baka og komu Ý veg fyrir ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu. Ůeir vissu a­  ■eir yr­u undir Ý almennri atkvŠ­agrei­slu ■jˇ­arinnar um mßli­. ľFleiri dŠmi um valdnÝ­slu rÝkisstjˇrnarinnar mß nefna: Dˇmsmßlarß­herra braut jafnrÚttisl÷g vi­ skipan dˇmara Ý HŠstarÚtt og sřndi algeran valdhroka,■egar hann var gagnrřndur fyrir ■ß embŠttisveitingu.Og dŠmin eru fleiri.

 

 FßtŠkt hefur aukist

 

  Meira var leita­ til MŠ­rastyrksnefndar og Fj÷lskylduhjßlpar ═slands fyrir sÝ­ustu jˇl en ß­ur.Ůa­ lei­ir Ý ljˇs,a­ fßtŠkt hefur aukist.Ůa­ er ljˇtur blettur ß ■jˇ­fÚlaginu,a­ stˇr hˇpur fˇlks eigi  ekki til hnÝfs og skei­ar.┴stŠ­an er m.a. s˙,a­ tryggingabˇtum ■eirra hˇpa,er standa h÷llustum fŠti,hefur veri­ haldi­ ni­ri af rÝkisstjˇrninni.Morgunbla­i­ gerir ■essi mßl a­ umtalsefni Ý forustugrein ß gamlßrsdag og telur nau­synlegt a­ gera rß­stafanir til ■ess a­ draga ˙r fßtŠkt.HÚr skal teki­ undir ■essi ummŠli Morgunbla­sins.

Rß­herrar rÝkisstjˇrnarinnar hafa undanfari­ veri­ a­ birta hßar t÷lur um ■a­ hve kaupmßttur rß­st÷funartekna muni aukast miki­ ß nŠstu ßrum e­a fram til 2007.Ůa­ er nřtt Ý stjˇrnmßlum a­ stjˇrnarherrar miklist af ˇor­num hlutum,sem ˇvÝst er a­ ver­i  a­ veruleika. En stjˇrnarherrarnir sleppa ■vÝ a­ geta um ■a­,a­ kaupmßttur lÝfeyris aldra­ra og ÷ryrkja  eykst sßralÝti­  ß ■essu tÝmabili.Samt÷k eldri borgara hafa sagt,a­ ß tÝmabilinu 1995-2007  aukist kaupmßttur ellilauna eftir skatta a­eins um 9,3% hjß dŠmiger­um ellilÝfeyris■ega (me­ 45.860 kr. ˙r lÝfeyrissjˇ­i).Hvernig geta stjˇrnarherrarnir horft framan Ý ■jˇ­ina me­ ■ß t÷lu ß bakinu? ┌tkoman er ■ˇ enn lakari ef liti­ er eing÷ngu ß  li­inn tÝma,sem er ■a­ eina rÚtta.Ef liti­ er ß tÝmabili­ 1988-2004 kemur Ý ljˇs,a­ kaupmßttur ellilÝfeyris eftir skatta hefur minnka­ um 6,85% ( sami ellilÝfeyris■egi og ß­ur).Ůetta er afrek li­ins tÝma. Og ef mi­a­ er vi­ ßri­ 1990 kemur Ý ljˇs,a­ frß ■vÝ ßri hefur kaupmßttur ellilÝfeyris eftir skatta aukist um 2,4%! Jß aukningin nemur 2,4% ß ■vÝ tÝmabili,sem SjßlfstŠ­isflokkurinn hefur fari­ me­ stjˇrnarforustu.Ůetta er skammarleg ˙tkoma.

 

Bj÷rgvin Gu­mundsson

 

Birt Ý Morgunbla­inu  12.feb. 2005

 



Nřjustu pistlarnir:
RÝki­ vanrŠknir hj˙krunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjˇrnarskrßin brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum?, 2.8.2018
BŠta ■arf kj÷r aldra­ra strax ekki sÝ­ar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna nÚ spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta sto­ lÝfeyriskerfisins, 12.7.2017
RÝki­ tˇk alla "kjarabˇtina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina me­al slÝkra trygginga ß Nor­url÷ndum, 30.3.2017
Kj÷r verst settu eldri borgara og ÷ryrkja eru vi­ hungurm÷rk!, 2.3.2017
Gˇ­Šri­ hefur ekki komi­ til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og ÷ryrkjar hafi 400 ■˙sund ß mßnu­i fyrir skatt!, 2.2.2017
RÝkisstjˇrnin nÝ­ist ß kj÷rum lÝfeyris■ega!, 1.12.2016
Er b˙i­ a­ mynda stjˇrn ß bak vi­ tj÷ldin?, 26.11.2016
Fj÷ldi eldri borgara břr vi­ bßg kj÷r, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir laun■ega og lÝfeyrisfˇlk, 15.11.2016
BŠta ■arf kj÷r lÝfeyris■ega miklu meira en um ■essa hungurl˙s,sem taka ß gildi nŠsta ßr, 11.11.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar eiga rÚtt ß lÝfeyri (ekki bˇtum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt me­ a­ draga fram lÝfi­!!, 11.8.2016
Hva­a flokkar sty­ja kjarakr÷fur aldra­ra og ÷ryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabŠtur Ý nřjum till÷gum um almannatryggingar, 3.8.2016
BŠtir Sigur­ur Ingi kj÷r aldra­ra?, 8.7.2016
Afnema ver­ur endurkr÷fur ß aldra­a og ÷ryrkja vegna ofgrei­slu, 3.7.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar kjˇsa kjarabŠtur!, 14.6.2016
Sker­ing vegna atvinnutekna aldra­ra eykst!, 4.6.2016
Sta­a aldra­ra og ÷ryrkja ˇßsŠttanleg, 18.5.2016
LÝfeyrir aldra­ra ß a­ hŠkka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stŠ­u eldri borgara og ÷ryrkja!, 21.4.2016
Sigur­ur Ingi efni kosningalofor­in vi­ aldra­a og ÷ryrkja!, 20.4.2016
MannrÚttindi st÷­ugt brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum, 3.4.2016
GrunnlÝfeyrir skertur ß nř samkvŠmt nřjum till÷gum rÝkisnefndar, 31.3.2016
LÝfeyrir aldra­ra hjß TR tekinn af ■eim vi­ innl÷gn ß hj˙krunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjˇrn