Yfirlit:
UpphafssÝ­a
Pistlar
Ăvißgrip

Bˇka˙tgßfa

Efst ß baugi - Šviminningar Bj÷rgvins Gu­mundssonar


BŠtum lÝfi vi­ ßrin - greinasafn



Ůarf l÷g um hringamyndanir?

23. jan˙ar 2004

 

 

Miklar umrŠ­ur hafa ßtt sÚr sta­ undanfari­ um ■a­,hvort nau­synlegt  sÚ a­  setja l÷g um hringamyndanir Ý vi­skiptalÝfinu e­a ekki.ForsŠtisrß­herra,DavÝ­  Oddson,hˇf ■essa umrŠ­u Ý ßramˇtagrein Ý Mbl. Mj÷g eru skiptar sko­anir um mßli­.

 

 STRÍNGUSTU LÍGIN ═ BANDAR═KJUNUM

 

Str÷ngustu l÷gin um hringamyndanir eru Ý BandarÝkjunum ( anti-trust l÷gin), enda  er mest um fyrirtŠkjasamt÷k og hringamyndanir ■ar. L÷gin um hringa Ý BandarÝkjunum heimila a­ hringar og fyrirtŠkjasamt÷k sÚu leyst upp, ef ■au eru talin ska­leg. ═ Evrˇpu hefur veri­ farin ÷nnur lei­ Ý lagasetningu gegn ska­legum samkeppnish÷mlum.Ůar er l÷g­ a­alßherslan ß ■a­, hvort samkeppnish÷mlur sÚu ska­legar.  ┴ hinum Nor­url÷ndunum eru t.d. Ý gildi l÷g um ska­legar samkeppnish÷mlur og bann vi­ ■eim. ═ EES ľsamningnum eru  ßkvŠ­i um bann vi­ samkeppnish÷mlum og ═sland er a­ sjßlfs÷g­u a­ili a­ honum.Unnt er a­ kŠra fyrirtŠki til ESA,eftirlitsstofnunar EFTA, ef tali­ er a­ ßkvŠ­i EES samningsins um bann vi­ samkeppnish÷mlum, sÚu brotin

 

   ═SLENSKU LÍGIN Ađ NORRĂNNI FYRIRMYND

 

 

 ┴ ═slandi voru fyrst sett l÷g um samkeppnish÷mlur 1978 og var undirrita­ur forma­ur nefndar ■eirrar,sem samdi lagafrumvarpi­.Voru Ýslensku l÷gin sni­in eftir norrŠnu l÷gunum um ■etta efni. L÷ggj÷fin um samkeppnish÷mlur var endurbŠtt 1993.

 

 

Kanna mß hvort rÚtt sÚ a­ her­a enn ßkvŠ­i  samkeppnislaga um samkeppnish÷mlur. En mÚr vir­ist, a­ nŠgar heimildir sÚu fyrir hendi fyrir samkeppnisyfirv÷ld til ■ess a­ grÝpa inn Ý ■egar fyrirtŠki e­a samt÷k ■eirra beita ska­legum samkeppnish÷mlum.En ■a­ er ekki sÝ­ur nau­synlegt  a­ efla samkeppnisstofnun,m.a. me­ auknum fjßrframl÷gum til hennar.Ekki er rÚtt a­ kalla Ýslensk l÷g um ska­legar samkeppnish÷mlur l÷g gegn hringamyndun  Ý vi­skiptalÝfinu. Hringamyndun er gamalt tÝskuor­,sem ß lÝtt vi­ hÚr ß landi. Ůa­ ß vi­ Ý BandarÝkjunum,■ar sem um stˇra og ÷fluga hringa getur veri­ a­ rŠ­a. En slÝkir  hringar eru ekki hÚr  ß landi. E­lilegast er a­ breyta n˙gildandi samkeppnisl÷gum,ef tali­ er nau­synlegt a­ her­a ■au. Ekki er ■÷rf ß ■vÝ a­ setja sÚrst÷k  l÷g um hringamyndun.

 

HVERNIG ER ┴STANDIđ H╔R?

 

HÚr  ß landi  hafa um langt skei­ veri­ starfandi ÷flug fyrirtŠki og samt÷k ■eirra. Sum ■eirra hafa veri­ mj÷g sterk ß marka­num, t.d. Fluglei­ir og SÝminn. EimskipafÚlag ═slands hefur einnig haft mj÷g sterka st÷­u.Eimskip hefur ßtt stˇran hlut Ý Fluglei­um og nokkrum ÷flugum sjßvar˙tvegsfyrirtŠkjum.Ůa­ hefur einnig keypt flutningafyrirtŠki ß landi. Mikil eignatengsl voru milli Eimskips,Fluglei­a og Sjˇvß  Almennra. ١  var ekki talin ßstŠ­a til ■ess a­ gera neinar rß­stafanir gegn  tengslum og samt÷kum ■essara fyrirtŠkja.OlÝufÚl÷gin hafa veri­ mj÷g sterk og lÝtil  sem engin samkeppni veri­ ß milli ■eirra.Ůau sŠta n˙ rannsˇkn hjß Samkeppnisstofnun.═slandsbanki hefur keypt Sjˇvß Almennar og hefur hi­ nřja tryggingarfyritŠki sterka st÷­u.HÚr ß ßrum ß­ur haf­i S═S  yfirbur­ast÷­u ß marka­num. ┴ matv÷rumarka­num, Ý dagv÷rus÷lu matv÷ruverslana, hefur or­i­ mikil sam■j÷ppun fyrirtŠkja. Tv÷  fyrirtŠki,Baugur ( Hagar h.f.) og Kaupßs,  eru me­ 2/3 af matv÷rumarka­num Ý smßs÷lu samkvŠmt athugun Samkeppnisstofnunar 2001.Baugur er me­ marka­srß­andi st÷­u Ý dagv÷rus÷lu matv÷ru.Spyrja mß ■vÝ hvort ■ar sÚ nŠgileg samkeppni.  Ekki mun vera um ska­legar samkeppnish÷mlur  a­ rŠ­a og neytendum vir­ist samkeppni nŠg Ý ■essari grein. Ůegar Baugur yfirtˇk 10-11 verslanirnar ( V÷ruveltuna) jˇkst marka­shlutdeild fyrirtŠkisins um 7-8%. Samkeppnisrß­ taldi ■ar ekki um nŠgjanlega aukningu ß marka­srß­andi  st÷­u Baugs a­ rŠ­a til ■ess a­ heimilt vŠri a­ hlutast til um yfirt÷kuna.Ljˇst er ■ˇ a­ fylgjast ver­ur mj÷g vel me­  starfsemi ■essara stˇru fyrirtŠkja  og gŠta ■ess vel,a­ ■au misnoti ekki a­st÷­u sÝna. Samkeppnisstofnun athuga­i smßs÷lußlagningu Ý ■essari grein 1996-2000 og komst,a­ ■eirri ni­urst÷­u,a­ h˙n hef­i   hŠkka­ um 5-6% ß ■essu tÝmabili. Mi­a­ vi­ ■ß miklu samkeppni,sem virtist rÝkja Ý matv÷ruversluninni ß ■essu tÝmabili og hagrŠ­i vegna stŠr­ar ■essara fyrirtŠkja mß spyrja hvort ■essi hŠkkun smßs÷lußlagningar sÚ of mikil.

 

EKKI ŮÍRF LAGA UM EIGNARHALD FJÍLMMIđLA

 

Inn Ý umrŠ­una um samt÷k fyrirtŠkja og hugsanlega hringamyndun hÚr ß landi hefur blandast umrŠ­a um eignarhald ß fj÷lmi­lum og  spurningin um ■a­  hvort nau­synlegt sÚ a­ setja l÷g um ■a­.Mun umrŠ­a ■essi hafa sprotti­ vegna ■ess,a­ Baugur hefur eignast rß­andi  hlut Ý Nor­urljˇsum,DV og FrÚttabla­inu. Jˇn ┴sgeir Jˇhannesson forstjˇri Baugs sag­i Ý vi­tali vi­ Egil Helgason Ý ■Šttinum Silfri Egils ß St÷­ 2 fyrir sk÷mmu,a­ stefnt vŠri a­ ■vÝ a­ stofna eitt fyrirtŠki um framangreinda  3 fj÷lmi­la. Mundu ■eir ver­a me­ um 30-35 % marka­shlutdeild. VŠri ■a­  innan ■eirra marka,sem talin vŠru e­lileg Ý V-Evrˇpu.Mi­a­ vi­  ■Šr upplřsingar sřnist ekki ■÷rf ß  sÚrst÷kum  l÷gum um eignarhald fj÷lmi­la. Var raunar aldrei rŠtt um ■a­ me­an Morgunbla­i­ haf­i yfirbur­ast÷­u ß marka­num. Ůß hefur Jˇn ┴sgeir varpa­  fram ■eirri athyglisver­u hugmynd a­ komi­ yr­i ß fˇt fj÷lmi­larß­i fyrir  fj÷lmi­la Ý eigu Baugs. Yr­i ■a­ skipa­ hlutlausum a­ilum og mundu ■eir gŠta ■ess,a­  fj÷lmi­lar ■essir vŠru ekki misnota­ir frÚttalega sÚ­ e­a a­ ■vÝ er var­a­i ritstjˇrn.

 

FAGLEG SJËNARMIđ R┴đI FERđINNI

 

Stjˇrnmßlamenn ver­a a­ gŠta ■ess,a­ lßta ekki persˇnulega afst÷­u sÝna til fyrirtŠkja e­a til einstaklinga Ý atvinnurekstri mˇta afst÷­u sÝna Ý ■essu efni.HÚr er um  svo mikilvŠg mßl a­ rŠ­a,a­  lßta ver­ur fagleg sjˇnarmi­ rß­a ■vÝ til hva­a a­ger­a er gripi­, ef ■eirra er ■÷rf.

 

Bj÷rgvin Gu­mundsson

vi­skiptafrŠ­ingur

 

Birt Ý Morgunbla­inu 23.jan˙ar 2004

 

 



Nřjustu pistlarnir:
RÝki­ vanrŠknir hj˙krunarheimilin, 21.8.2018
Hvers vegna er stjˇrnarskrßin brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum?, 2.8.2018
BŠta ■arf kj÷r aldra­ra strax ekki sÝ­ar, 19.7.2018
Eldri borgarar mega hvorki vinna nÚ spara, 21.9.2017
Almannatryggingar fyrsta sto­ lÝfeyriskerfisins, 12.7.2017
RÝki­ tˇk alla "kjarabˇtina" til baka!, 25.5.2017
Almannatryggingar reka lestina me­al slÝkra trygginga ß Nor­url÷ndum, 30.3.2017
Kj÷r verst settu eldri borgara og ÷ryrkja eru vi­ hungurm÷rk!, 2.3.2017
Gˇ­Šri­ hefur ekki komi­ til eldri borgara, 16.2.2017
Eldri borgarar og ÷ryrkjar hafi 400 ■˙sund ß mßnu­i fyrir skatt!, 2.2.2017
RÝkisstjˇrnin nÝ­ist ß kj÷rum lÝfeyris■ega!, 1.12.2016
Er b˙i­ a­ mynda stjˇrn ß bak vi­ tj÷ldin?, 26.11.2016
Fj÷ldi eldri borgara břr vi­ bßg kj÷r, 16.11.2016
Samfylkingin berjist fyrir laun■ega og lÝfeyrisfˇlk, 15.11.2016
BŠta ■arf kj÷r lÝfeyris■ega miklu meira en um ■essa hungurl˙s,sem taka ß gildi nŠsta ßr, 11.11.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar eiga rÚtt ß lÝfeyri (ekki bˇtum), 3.11.2016
Margir eiga erfitt me­ a­ draga fram lÝfi­!!, 11.8.2016
Hva­a flokkar sty­ja kjarakr÷fur aldra­ra og ÷ryrkja?, 5.8.2016
Engar kjarabŠtur Ý nřjum till÷gum um almannatryggingar, 3.8.2016
BŠtir Sigur­ur Ingi kj÷r aldra­ra?, 8.7.2016
Afnema ver­ur endurkr÷fur ß aldra­a og ÷ryrkja vegna ofgrei­slu, 3.7.2016
Aldra­ir og ÷ryrkjar kjˇsa kjarabŠtur!, 14.6.2016
Sker­ing vegna atvinnutekna aldra­ra eykst!, 4.6.2016
Sta­a aldra­ra og ÷ryrkja ˇßsŠttanleg, 18.5.2016
LÝfeyrir aldra­ra ß a­ hŠkka um 30%, 2.5.2016
76.greinin gildir einnig fyrir verst stŠ­u eldri borgara og ÷ryrkja!, 21.4.2016
Sigur­ur Ingi efni kosningalofor­in vi­ aldra­a og ÷ryrkja!, 20.4.2016
MannrÚttindi st÷­ugt brotin ß ÷ldru­um og ÷ryrkjum, 3.4.2016
GrunnlÝfeyrir skertur ß nř samkvŠmt nřjum till÷gum rÝkisnefndar, 31.3.2016
LÝfeyrir aldra­ra hjß TR tekinn af ■eim vi­ innl÷gn ß hj˙krunarheimili!, 25.2.2016



Vefstjˇrn